Stacja Meteo - Ustroń Rynek
pogoda.onet.pl | icm.edu.pl

Na przełomie XIII i XIV wieku Piastowie cieszyńscy czynią staranie o większe zaludnienie kraju i najprawdopodobniej wówczas powstała miejscowość Ustroń. Mogło to być zupełnie nowe osiedle, bądź też powstałe na zgliszczach jakiejś niedużej starej osady.

W pierwszej połowie XVII wieku zaczęły się zaludniać stoki Beskidów i dalsza część Polany. Zaludniali ją przeważnie chłopi uciekający przed uciskiem pańszczyźnianym. Zgłaszali się oni do urzędników książęcych z prośbą o przydział kawałka lasu, który po wykarczowaniu zamieniali na pola uprawne, na łąki i pastwiska. Imigrowali również w Beskidy z różnych stron pasterze szukający tutaj lepszych warunków bytu. Oni też zaprowadzili gospodarkę sałaszniczą w Ustroniu. Poza tym na zboczach gór osiedlali się również ludzie wyznania ewangelickiego, prześladowani najbardziej po zakończeniu wojny 30-letniej. Odprawiali w tych czasach tajne nabożeństwa na górze Równicy, gdzie ustawiono pamiątkowy kamień znajdujący się tam po dzień dzisiejszy. W pierwszej połowie XVII wieku napotyka się już wzmianki o Ustroniu Górnym. Książęta cieszyńscy z chęci powiększenia danin i pańszczyzny zaczęli wykupywać w Ustroniu Dolnym majątki szlacheckie. Ostatnia księżna z rodu Piastów Elżbieta Lukrecja (1599-1653) kupiła w roku 1633 od Michała Rudzkiego część Górnego Ustronia i Polany. Ta sama księżna wykupiła w 1637 r. część Ustronia Dolnego należącą do Czammerów i to łącznie z poddanymi chłopami. Ponieważ niektóre części Ustronia należały jeszcze do szlachty, co powodowało spory graniczne i utarczki, książę cieszyński Franciszek III wykupił w roku 1738 resztę Dolnego Ustronia. Ustroń stał się znowu własnością książąt cieszyńskich.
W maju 1683 r. przemaszerowało przez Ustroń lewe skrzydło oddziałów wojska króla polskiego Jana Sobieskiego, zdążające na walkę z Turkami pod Wiedeń. Znajdujemy o tym notatkę proboszcza goleszowskiego następującej treści: „Na święty Duch nie było ludzi na nabożeństwie dla marszu wojaków polskich na Cissownice maszerujących”. Lewe skrzydło wojsk polskich zdążających pod Wiedeń szło przez Bielsko, Skoczów, Ustroń, Cisownicę, Leszną, Trzyniec, Jabłonków. W Ustroniu blisko domu przy ul. Daszyńskiego 20, obok drogi stoi duży dąb obrośnięty bluszczem do kilkumetrowej wysokości. Badacz przyrody Andrzej Czudek podaje w „Zaraniu Śląskim” nr 3 z roku 1933 w artykule „Drzewa Sobieskiego na Śląsku” następująco: „W roku 1929 opowiadał mi stary pastuch brenneński na Równicy, iż drzewo to zostało zasadzone bardzo dawno, kiedy to pogańskie wojska rabujące w Żywiecczyźnie chciały przez Węgierską Górkę-Baranią Górę-Wisłę wpaść w kraj cieszyński, lecz zaniechały tego zamiaru na wieść, iż polskie wojsko od Bielska przeciwko nim ciągnie. Podobnie opowiadał mi historię zasadzenia dębu ustrońskiego jeden z sędziwych gospodarzy z sąsiedniej Cisownicy, który jeszcze dodał, iż na drzewie tym wisiała przez długie lata mała kapliczka z obrazem M. B. Częstochowskiej. On sam jednak już jej nie pamięta, a słyszał o tym od swego dziadka. Wygląd drzewa wskazuje na to, iż liczy około 250 lat, toteż podanie powyższe wydaje mi się dość wiarygodne, bo wiadomo, że w niedalekiej Słowacczyźnie grasowali w roku 1683 węgiersko-siedmiogrodzcy sprzymierzeńcy Turków, zapuszczający swe zagony aż w Żywiecczyznę”.
W roku 1692 obszar Ustronia wynosił 4460 ha, zabudowań było 68, (w roku 1755 było ich 116).

Rok 1718
Książę cieszyński wystawił w Ustroniu pierwszą karczmę. Zbudowano ją częściowo z kamienia, częściowo z drewna.

Rok 1722
W Ustroniu książę cieszyński miał dwa folwarki. Jeden z nich znajdujący się w Dobce, nie przynosił dochodu i dlatego został sprzedany jednemu ze Śliwków ustrońskich, a dla uzyskania od niego większego czynszu dodano mu dwóch poddanych chłopów ustrońskich. W latach późniejszych chłopi zaczęli wykupywać od księcia kawałki gruntów i zaczęli prowadzić własne gospodarstwa - nazywano ich „siedlokami”. Mimo to byli zobowiązani do płacenia czynszu, którego wysokość uzależniano od wielkości gruntu. Nadto wszyscy, którzy posiadali grunty musieli dawać ekwiwalent w naturze: gęsi, jaja miód, przędzę itp. Na wszystkich ciążył obowiązek odrabiania pańszczyzny od 1 do 3 dni tygodniowo na folwarkach książęcych, przy zwózce drewna z lasu, przy polowaniu, rybołówstwie, później przy robotach w hucie. W roku 1722 między mieszkańcami Górnego Ustronia byli tacy, którzy mieli grunta siedlacze o obszarze około 30 morgów. Należeli do nich: Dydek, Tytko, Gajcnar, Gogulka, Kocurek, Kral, Łyżbicki, Macura, Mojeścik, Nowak, 2 Rumańskich, 2 Steców, Wieczorek i Zientek.

Rok 1800
Ustroń liczył 1675 mieszkańców i posiadał 204 budynki. Ludność w tych latach trudniła się przeważnie pracą na roli, częściowo zaś w ustrońskim przemyśle. Kobiety w okresie zimy zajmowały się przędzeniem lnu i wełny. Kilku osadników posiadało warsztaty do wyrobu sukna i płótna. Komornicy, którzy również musieli odrabiać pańszczyznę udawali się w znacznej liczbie do Węgier, gdzie zajmowali się warzeniem soli. Stamtąd wracali po kilku miesiącach z zaoszczędzonym zarobkiem. Tych emigrantów nazywano „sanetrzorzami”. Wielu ustroniaków żyło z furmanek. Jeździli oni do Triestu, Wiednia, Lwowa, Pragi i Lipska z wyrobami miejscowego przemysłu, oraz do Wieliczki po sól.

Rok 1802
Na rozwój uzdrowiska wpłynęły kąpiele żużlowe, których powstanie jest ściśle związane z przemysłem. Żużel pochodzący z wielkiego pieca wrzucony w stanie gorącym do zimnej wody, dodawał jej pewnych związków siarkowych. Robotnicy odczuwający dolegliwości reumatyczne i gośćcowe odczuli ulgę po myciu się w zagrzanej żużlem wodzie. Po dalszych badaniach wykorzystał ten fakt właściciel, książę Albrecht, który spowodował budowę w latach 1802-1804 domu z łazienkami obok wielkiego pieca – Hotel Kuracyjny. Został on w roku 1815 przeznaczony na kwaterę dla oddziałów armii rosyjskiej biorących udział w wojnach napoleońskich. Rosjanie założyli tam restaurację, co stało się powodem zlikwidowania łazienek. Zbudowano dla nich osobne pomieszczenie w sąsiedztwie. Dom ten później jeszcze rozbudowano (obecny hotel „Ustroń”).

Rok 1990
25 stycznia kończy się działalność Komitetu Miejskiego PZPR w Ustroniu.
3 lutego powstała Chrześcijańska Fundacja „Życie i Misja”, której celem jest propagowanie i okazywanie troski o dobro całego człowieka jako ducha, duszy i ciała.
11 kwietnia powołano Izbę Gospodarczą w Ustroniu zrzeszającą podmioty gospodarki nieuspołecznionej. Podstawowe jej zadanie to reprezentowanie interesów zrzeszonych podmiotów gospodarczych.
27 maja wybrano Radę Miejską w składzie: Zygmunt Białas, Bernadeta Błanik, Henryk Brudny, Stanisław Bulcewicz, Włodzimierz Chmielewski, Wacław Czapla, Emilia Czembor, Henryk Gaś, Włodzimierz Głowinkowski, Karol Hławiczka, Michał Jurczok, Tomasz Kamiński, Franciszek Korcz, Karol Kubala, Anna Kubień, Stanisław Malina, Wiktor Pasterny, Jerzy Podżorski, Halina Rakowska-Dzierżewicz, Andrzej Sikora, Jerzy Śliwka, Władysław Tyrna, Lesław Werpachowski, Helena Wierzbanowska.
27 maja rozpoczęto wydawanie „Gazety Ustrońskiej”, jako pisma Izby Gospodarczej. Jej pierwszym redaktorem był Jan Szyła.
6 czerwca na sesji RM wybrano jej przewodniczącego Zygmunta Białasa i zastępców: Franciszka Korcza, Władysława Tyrnę, Włodzimierza Chmielewskiego.
15 czerwca na sesji RM burmistrzem został Andrzej Georg, a jego zastępcą Tadeusz Duda, pełniący dotąd obowiązki naczelnika miasta.
W czerwcu oddano do użytku plac targowy przy ul. Andrzeja Brody.
W dniach od 27 do 30 lipca Śląskie Seminarium Duchowe zorganizowało po raz pierwszy Festiwal Twórczości Religijnej „Gaude Fest” w amfiteatrze.
W lipcu został oddany do użytku ostatni z 16 obiektów w kształcie piramid na Zawodziu. W tym samym roku w styczniu otwarto przedostatni, w którym znajduje się Oddział Szpitala w Reptach. Spośród 16 budynków 1 stanowi szpital, 5 to sanatoria, a pozostałe 10 to domy wczasowe i hotele.
16 sierpnia powstała ekspozytura PKO przy ul. Cieszyńskiej.
26 sierpnia zorganizowano tradycyjne uroczystości dożynkowe. Ulicami miasta przeszedł do amfiteatru korowód dożynkowy. Tam też odbył się obrzęd dożynkowy i festyn ludowy. Imprezie towarzyszyła wystawa drobnego inwentarza urządzona na podwórzu przy MHiK.
W październiku utworzono punkt informacyjny ZUS w Urzędzie Miejskim.
16 listopada Rada Miejska podjęła uchwałę o przystąpieniu Ustronia do Stowarzyszenia Gmin Uzdrowiskowych.
26 listopada powstało Towarzystwo Opieki nad Niepełnosprawnymi. Jego prezesem została Anna Hanus-Dyrda.
W listopadzie uchwałą Rady Miejskiej powołano Ośrodek Pomocy Społecznej przy Urzędzie Miejskim. Jego kierowniczką została Zofia Ferfecka.
W listopadzie ukazał się 3 numer „Pamiętnika Ustrońskiego”.
W grudniu Ustroń liczył 15 287 mieszkańców.

Rok 2000
9 stycznia odbył się w Szpitalu Uzdrowiskowym koncert EL „Czantoria” w ramach Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. W kweście zorganizowanej w naszym mieście pod patronatem Urzędu Miejskiego zebrano 10. 000,- zł.
16 stycznia Wydział Oświaty, Kultury, Sportu i Turystyki zorganizował w MDK „Prażakówka” Ekumeniczny Wieczór Kolęd „Okruchy po kolędzie”, otwierający działalność sali widowiskowej, którym uczczono pamięć długoletniego dyrygenta „Czantorii” Mariana Żyły w pierwszą rocznicę śmierci.
W styczniu w Ustroniu przebywało 50. ambasadorów i przedstawicieli placówek dyplomatycznych akredytowanych w Polsce. Przebywali w województwie śląskim przez 3 dni, a ich bazą był hotel „Jaskółka” na Zawodziu.
23 stycznia na Bulwarach Nadwiślańskich zorganizowano X Bieg Narciarski Doliną Wisły z udziałem 59 zawodników i 12 zawodniczek.
14 lutego zmarł Emil Fober – przewodniczący Rady Miasta Uzdrowiska Ustroń, dyrektor ds. technicznych Przedsiębiorstwa Uzdrowiskowego „Ustroń”, prezes Stowarzyszenia Miłośników Kultury Ludowej „Czantoria”.
18-19 lutego w ustrońskim „Leśniku” wicewojewoda śląski Andrzej Gałażewski zorganizował roboczą konferencję wicewojewodów Unii Wolności z ministrami i wiceministrami należącymi do tej partii.
W lutym z inicjatywy prezesa stowarzyszenia Kazimierza Heczko urządzono pierwsze, „Warsztaty Plastyczne” ST „Brzimy”, prowadzone przez plastyka Karola Kubalę w „Galerii Ustrońskiej” przy Muzeum.
29 lutego odbył się w MDK „Prażakówka” Powiatowy Konkurs Recytatorski, w którym wystąpiło 85 osób ze szkół podstawowych i gimnazjów. Organizatorem Konkursu było OPP.
W dniach 17-19 marca zorganizowano w MDK „Prażakówka” Ustrońskie Spotkania Teatralne „UST-a ”. Wystąpili z monodramami: Edward Żentara, Mikołaj Grabowski oraz Joanna Szczepkowska. Wstęp i prowadzenie przygotował Marian Żyromski.
24 marca w Oddziale Muzeum - Zbiory Marii Skalickiej odbyło się zebranie sprawozdawczo-wyborcze TMU. Ustąpił dotychczasowy zarząd z prezesem Stanisławem Niemczykiem. Na to miejsce wybrano Bożenę Kubień, pracownicę Galerii Michała Michalczyka, gdzie mieści się siedziba nowego zarządu.
24 marca w hotelu „Narcyz” odbyło się wyjazdowe posiedzenie komisji zajmującej się turystyką w Sejmiku Śląskim z udziałem członka tej komisji burmistrza Jana Szwarca oraz starosty cieszyńskiego Andrzeja Georga.
12 kwietnia zorganizowano Ogólnopolski Turniej Wiedzy Pożarniczej na szczeblu miejskim pt. „Młodzież zapobiega pożarom” w remizie strażackiej w Nierodzimiu.
27 kwietnia podczas obrad 18 sesji Rady Miasta przewodniczącą RM wybrano Emilię Czembor, długoletnią radną i członka Zarządu Miasta. Przystąpiono także do przygotowywania wyborów uzupełniających do RM w okręgach Poniwiec oraz Dolny Ustroń, które odbędą się w sierpniu br.
W ramach świąt majowych 2 maja zorganizowano koncert KZW „Ustroń”, a w dzień później nabożeństwa w kościołach.
W dniach 25-26 maja odbył się Ogólnopolski Kongres Uzdrowiskowy w Szpitalu Uzdrowiskowym na Zawodziu.
26 maja Gazeta Ustrońska obchodziła swoje 10-lecie. Uroczystość zorganizowano w MHiK przy udziale władz miasta i licznego grona czytelników.
1 czerwca odbyła się w Urzędzie Miejskim I Sesja Młodzieżowej Rady, w której wzięli udział uczniowie ustrońskich gimnazjów.
3 czerwca odbyła się w amfiteatrze coroczna impreza „Dzieci Dzieciom, Dzieci Rodzicom”. Program artystyczny został przygotowany przez uczniów ustrońskich szkół, a dochód jak co roku przeznaczony jest na potrzeby Ośrodka dla Dzieci Niepełnosprawnych w Nierodzimiu.
16 czerwca w amfiteatrze, MDK „Prażakówka” oraz MHiK odbył się Międzynarodowy Festiwal Muzyki Myśliwskiej z udziałem ponad 100 sygnalistów W muzeum zorganizowano wystawę „Łowiectwo Ziemi Cieszyńskiej”.
22 czerwca w Boże Ciało tradycyjnie we wszystkich parafiach katolickich odbywały się procesje, a ewangelicy jak co roku licznie zgromadzili się przy kamieniu na Równicy.
W dniach 7-9 lipca zorganizowano w naszym mieście XI Ogólnopolski Festiwal Twórczości Religijnej „Gaude Fest” z udziałem wielu gwiazd polskiej estrady.
16 lipca odbyła się na stadionie KS „Kuźni” XXVI Beskidzka Wystawa Psów Rasowych, w której wzięło udział ponad 600 psów reprezentantów 119 ras.
W sobotę 29 lipca odbył się po raz pierwszy Festyn Miast Partnerskich z udziałem wszystkich miast partnerskich Ustronia: Luhaćovic, Hajdunanas, XI Dzielnicy Budapesztu i Neukirchen-Vluyn. Była to impreza finałowa konkursu „Złota Miejscowość Radia Katowice”. Główne uroczystości przy licznym udziale publiczności odbyły się w amfiteatrze. W MHiK zorganizowano wystawę prac uczniów Szkoły Rzemiosł Artystycznych z Luhaćovic oraz plakatu Krzysztofa Duckiego z Budapesztu.
15 sierpnia, w święto Wojska Polskiego w kościele św. Klemensa nastąpiło ekumeniczne nabożeństwo z udziałem ks. H. Czembora oraz uroczyste złożenie kwiatów pod Pomnikiem Pamięci Narodowej w rynku.
24 sierpnia podjęto uchwałę na mocy której Rada Miejska zmieniła nazwę na Radę Miasta a Urząd Miejski na Urząd Miasta.
27 sierpnia odbyły się doroczne Dożynki. W słoneczne popołudnie barwny korowód przeszedł główną ulicą miasta do amfiteatru, gdzie zorganizowano obrzęd dożynkowy z koncertem ustrońskich zespołów chóralnych: EL „Czantoria” oraz chóru ewangelickiego i chóru „Ave”. Wystąpiła także DER „Równica”.
1 września rok szkolny w Ustroniu rozpoczęło 1281 uczniów w 5. szkołach podstawowych i 476 w dwóch gimnazjach oraz 488 dzieci w 7. przedszkolach.
3 września zorganizowano w Ustroniu VIII Otwarty Turniej Koszykówki na Asfalcie „Beton 2000” z udziałem ponad 100 koszykarzy z południowej Polski.
8-10 września odbyło się ogólnoświatowe sprzątanie świata z udziałem uczniów ustrońskich szkół.
9 września MHiK urządziło uroczyste spotkanie z okazji 80. urodzin Janiny Guzkiewicz, długoletniej dyrektorki Miejskiej Biblioteki Publicznej.
12 września otwarto wystawę dokumentów „Solidarności” ze zbiorów Zdzisława Kaczorowskiego w Oddziale Muzeum.
22 września Chrześcijańska Fundacja „Życie i Misja” obchodziła swoje 10-lecie z udziałem władz miejskich oraz licznych gości.
5 października odbyła się w MHiK sesja naukowa pt. „Ze studiów nad społeczeństwem Ustronia”.
8 października w wyborach prezydenckich brało udział 69% ustroniaków uprawnionych do głosowania, z tego na Aleksandra Kwaśniewskiego 65%.
13 października odbył się pogrzeb Heleny Wierzbanowskiej, długoletniej kierowniczki Zakładu Zieleni Miejskiej oraz radnej Rady Miasta ostatniej kadencji.
17 października zorganizowano w MHiK spotkanie dla emerytowanych nauczycieli z okazji Dnia Edukacji Narodowej, połączone z promocją okolicznościowego wydawnictwa pt. „Proszę do tablicy” zawierające wspomnienia nauczycieli i uczniów. W dzień później w tej samej instytucji zorganizowano III Konkurs Wiedzy o Ustroniu im. Józefa Pilcha dla uczniów VI klas ustrońskich szkół podstawowych.
21 października w MHiK urządzono benefis Jana Misiorza z okazji 60-lecia urodzin. Solenizant zaprezentował wystawę rzeźby. Jest twórcą ludowym od ćwierćwiecza, a w ostatniej kadencji radnym i członkiem Zarządu Miasta.
Po raz pierwszy zorganizowano imprezę „Ustrońska Jesień Muzyczna” w ramach której odbyły się trzy koncerty: Janusza Strobla z zespołem, Bielskiego Chóru Kameralnego oraz – po raz drugi w Ustroniu – koncert Adama Makowicza, który w czasie koncertu otrzymał dyplom Honorowego Obywatela Ustronia. Dochód z koncertu pianista przekazał na Towarzystwo Opieki nad Niepełnosprawnymi.
W dniach 21-22 października kościół ewangelicki w Ustroniu zorganizował 32 Ogólnopolski Zjazd Młodzieży Ewangelickiej z udziałem około 750 uczestników.
W dniu 28 października Technikum Mechaniczne obchodziło 50 lecie działalności. W uroczystościach wzięły udział władze miasta, pedagodzy oraz absolwenci.
2 listopada rozpoczęła działalność świetlica socjoterapeutyczna prowadzona przez Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom i Rodzinie „Można inaczej”.
W dniu 7 listopada zorganizowano w muzeum promocję trzeciej edycji „Kalendarza Ustrońskiego”, połączoną z wernisażem wystawy „Ustrońscy hobbyści”.
Podczas uroczystej sesji rad gmin powiatu cieszyńskiego, która odbyła się 11 listopada w Teatrze im. A. Mickiewicza w Cieszynie Srebrną Cieszyniankę otrzymał znany malarz akwarelista Bogusław Heczko. W minionych latach laureatami tej nagrody byli: 1997 r. – Henryk Wieja, 1998 r. – Renata Ciszewska, 1999 r. – Teresa Mokrysz.
Z okazji 95 rocznicy Związku Nauczycielstwa Polskiego zorganizowano uroczystą akademię w dniu 16 listopada w auli Gimnazjum nr 1 z udziałem władz starostwa, miasta oraz pedagogów.
30 listopad podpisano umowę o partnerskiej współpracy pomiędzy Ustroniem a Luhaćovicami (Czechy).
W listopadzie przeprowadzono remont dolnej stacji Kolei Linowej na Czantorię.
W dniu 2 grudnia DER „Równica” obchodziła 5-lecie istnienia i z tej okazji zorganizowała galowy występ w auli Gimnazjum nr 1 oraz wydała drugą kasetę magnetofonową z nagraniami swoich najnowszych utworów.
3 grudnia ustanowiono nową parafię kościoła rzymskokatolickiego na Zawodziu. Proboszczem został ks. Tadeusz Serwatka.
W dniu 8 grudnia w parafii św. Anny w Nierodzimiu odbyła się uroczystość poświęcenia nowych dzwonów. Dzwonnicę z 4 dzwonami usytuowano w pobliżu zabytkowego kościoła.
Medale z okazji 50-lecia pożycia małżeńskiego wręczono ustrońskim jubilatom w dniu 16 grudnia w miejscowym muzeum. W uroczystości wzięło udział 20 małżeństw, ich rodziny oraz władze miasta.
Z dniem 31 grudnia zgodnie z uchwały Rady Miasta przestało funkcjonować Ognisko Pracy Pozaszkolnej, a jego działalność przejął MDK „Prażakówka”.
Sylwestra na przełomie tysiącleci obchodzono w Ustroniu uroczyście. Na rynku zebrało się kilkaset ustroniaków, którzy bawili się przy dźwiękach muzyki klasycznej i rozrywkowej oraz podziwiali pokaz sztucznych ogni.

Poczta  |  Forum  |  Ogłoszenia

Logowanie do portalu

Miasta Partnerskie

Nasi Sąsiedzi

Współpracujemy